Energieleverend huis

_1040204-2

We wilden een huis bouwen dat energie levert. Een huis dat zo weinig energie gebruikt en zoveel energie oplevert dat we er ook een stekkerauto van stroom mee kunnen voorzien. Dat is gelukt. Na twee jaar leverde het huis bijna drie keer zoveel stroom als we nodig hebben. Dit betekent dat we genoeg stroom opwekken voor ons huis én voor onze mobiliteit. Genoeg elektriciteit voor het maken van warm water, verwarming en rioolzuivering. En om ongeveer 50.000 km per jaar elektrisch te kunnen rijden!

Hoe hebben we dat voor elkaar gekregen?
Hieronder een opsomming. Wellicht levert het ideeën op voor andere duurzame bouwers.

  • Dak en muren hebben een R-waarde (isolatiewaarde) van 10. Het dak bestaat uit twee platen isobouw op elkaar (2x R=5). De wanden van het bovenste woondeel zijn houtskeletbouw en bestaan uit isovlas aan de binnenkant en piepschuim blokken aan de buitenkant (samen 40 cm dik). Binnen zijn de wanden ook nog van leemstuc voorzien, goed voor de vochthuishouding en prettig voor de akoustiek.

    De benedenverdieping, het souterrain, ligt ca. 2 meter onder maaiveld (steekt er nog 60 cm bovenuit). Dit betekent dat het in de zomer altijd lekker koel is in de slaapkamer en in de winter de temperatuur ca. 17 graden blijft.
    Deze verdieping bestaat uit een betonnen bak (20 cm) die we aan de buitenkant hebben geïsoleerd met PIR platen (R=5). Omdat we de slaapverdieping niet warm willen hebben, is de vloer tussen de beneden- en boven verdieping ook geïsoleerd met PIR platen (R=5).

    Orientatie van het huis is zo dat er op het zuiden een schuin dak is. Ook hebben we overstekken gerealiseerd om in de winter de warmte van de zon te benutten en in de zomer deze buiten te houden. Niet alle raampartijen liggen optimaal wanneer je alleen denkt aan de warmte-opbrengst, maar het oog wil ook wat. Zo hebben we een grote pui aan de oostzijde, met prachtig uitzicht en ‘s-ochtends veel zon.  Dat resulteert erin dat we in de winter inderdaad heel weinig warmte nodig hebben, maar in de zomer bij temperaturen boven de 25 graden ook op de bovenverdieping oplopende temperaturen hebben (enkele dagen rond de 30 graden is voor ons echter acceptabel).

    De garage is aan de noordkant tegen het huis aangebouwd, zodat de ergste koude hierdoor wordt afgevangen. Aan de noordkant hebben we maar een raam in het huis.

    We hebben driedubbel glas en geïsoleerde aluminium kozijnen (die vonden we het mooist, hout en kunststof kennen een hogere R-waarde).

  • We hebben voor de verwarming van het huis gekozen voor vloerverwarming. Niet het meest efficiënt, maar wel mooi. Deze wordt gevoedt door een warmtepomp (www.nrgteq.nl) met een grondbron. De pomp is 8 kw, maar dat is waarschijnlijk veel meer dan we nodig hebben. Daarnaast hebben we een HR-houtkachel die een luchttoevoer van buiten heeft (voor energiezuinige woningen is dit noodzakelijk).

    Warm water wordt grotendeels gemaakt door vier zonnecollectoren (in het formaat van de zonnepanelen) van HR-solar. Deze vormen een combinatie met een 300 liter RVS boilervat van DJG (geleverd door Door zon en wind). We hebben getwijfeld of dit de goede omvang was, of dat 500 liter beter was, maar tot nu toe bevalt het goed. Ons huishouden bestaat uit 2 personen en 2 uitwonende kinderen die met enige regelmaat met vriend hier overnachten. Op die piekmomenten douchen soms dus 6 mensen. Tot nu toe gaat dat goed.
    Als de zon te weinig schijnt (dat gebeurt in de zomermaanden bijna niet) dan springt de warmtepomp bij. Dit heb ik zo laten instellen dat die pas bijspringt wanneer het water kouder wordt dan 45 graden. Standaard zetten ze dit geloof ik op 60 graden, maar dan mis je natuurlijk veel zonnewarmte. Ook wil ik dat hij alleen bijspringt als het nacht is. We douchen nl. meestal in de ochtend. Als je de pomp overdag laat bijspringen loop je ook kans dat even later de zon dit had kunnen doen. Dit soort gedachten lijkt nog niet heel erg ver uitgedacht in warmtepompenland, maar kan natuurlijk veel stroom besparen. Als de pomp aanslaat voor het verwarmen van water trekt deze 1500 Watt.

    Het nadeel van een grondbron is dat de grond waar de tyleenslang in zit (bij ons 2 lussen van 80 meter aangelegd door Tjaden) in de loop der jaren gaat bevriezen (dat lees je in ieder geval op het www). Omdat in de zomermaanden de zonnecollectoren meer warmte leveren dat nodig voor het verwarmen van het boilervat, laten we de warmte die over is via een by-pass overzetten naar de bron (dit heet het regeneren van de bron). Daar zijn in totaal drie extra driewegkleppen en een warmtewisselaar voor nodig. En je moet deze aan kunnen sturen. Dit doen de regelunits van de zonnecollectorpomp en de warmtepomp. Deze bypass heeft nog een ander voordeel: als de collectoren nog warmte leveren terwijl het boilervat al 80 graden is, kan de collector zijn warmte niet kwijt en gaat het systeem in stagnatie. Dat gaat best snel en is niet goed voor de glucose (die zal dan eerder moeten worden vervangen). Lastige van de bypass is wel dat het afstemming vergt tussen de (leverancier van de) warmtepomp regeling en de pomp van de collectoren. Hieronder het schema van de by-pass:

  • De woning is luchtdicht en wordt van frisse lucht voorzien door een WTW ventilatie (warmte terug win) van COANDA 275 afkomstig van ECOVISIE. Dit is de lichte versie en die voldoet tot nu toe prima. Wanneer de buitenlucht onder de 10 graden komt leidt een bypass de lucht over een aardwarmtepijp (Terra Air, maar daar is lastig nog aan te komen, wordt geleverd via België of Duitsland). Ook boven de 25 graden gaat de lucht hierdoor. Het idee is nl. dat de grond op ca. 1,5 meter diepte altijd 12 graden is. In de winter verwarmt de aardwarmtepijp de lucht dus voor. In de zomer koelt ie iets, als is van dit laatste nauwelijks iets te merken: boven de 25 graden wordt het sowieso warm.

    Een bekend probleem is condens. Die wil je niet in de pijp houden i.v.m. schimmel. Bij dit Terra air systeem verzamelt de condens zich in 2 inspectieschachten die je redelijk eenvoudig kunt droogmaken.

  • De waterinstallatie heb ik helemaal zelf aangelegd. Het gaat om:

    Regenwater
    Een grijswater circuit. Onder de garage vangen we 4,5 kuub regenwater op waarmee we de wc doorspoelen, vaatwasser en wasmachine van water voorzien en de planten. Tot nu toe werkt het prima. Het water wordt door een simpele beregeningspomp aangevuld met een apparaatje dat de druk automatisch op 8 bar brengt als de kraan aangaat.

    Leidingwater
    Warmwater; Loodgieters leggen standaard warmwaterleiding van 20 mm aan om baden, stort- en massagekolommen van lekker veel druk te voorzien. Dat vergt veel meer water, warmte en dus elektriciteit dan nodig is. De leiding gaat over ca. 10 meter naar twee stort/handdouche-combinaties. Met een 14 mm leiding (alupex) krijgen we genoeg water om met tweeën tegelijk te kunnen douchen. Grote voordeel is ook dat het warme water er veel sneller is dan wanneer je een dikke waterleiding aanlegt. Het verschil is 0,16 liter per meter (pi*r kwadraat). Dus over 10 meter leiding 1,6 liter minder water die hoeft te worden opgewarmd! Iedere keer dat je warm water pakt!:

    diameter in mmstraal in cminhoud in liter per metertotaal over 10 meter
    2010,313,1
    140,70,151,5
       1,6

    Tip: gebruik voor warmwaterleidingen een 14 mm-leiding! Dit scheelt in energie- én in waterverbuik.

  • Omdat we in Gewande geen rioolaansluiting hebben, hebben we een helofytenfilter gemaakt. Dit vergt minder stroom dan de IBA-vaten die hier oorspronkelijk lagen. Koken doen we elektrisch op een inductieplaat en verwarmen van het huis gaat met vloerverwarming (zonnecollectoren en warmtepomp).

  • Om ons all-electric house van elektriciteit te voorzien en dus nog genoeg over te houden voor een stekkerauto hebben we 48 zonnepanelen van het merk DMEGG. Hier zitten ook optimizers bij die samen met de omvormer van Solaredge zijn. Deze panelen leveren totaal 12,5 KWH piekwatt vermogen. Die optimizers zijn zeker een aanrader, ze zorgen ervoor dat ook bij schaduw op één paneel andere panelen maximaal blijven leveren. En je kunt dankzij die optimizer je panelen via internet (pc of smartphone) uitlezen.

  • Achter in onze tuin staat een kleine windmolen, gekregen van vrienden in de stad waar buren last hadden van het geluid ervan. Deze levert de energie van ca. twee zonnepanelen op. Qua opbrengst niet echt heel veel, maar wij vinden het leuk om te zien.

Wanneer je meer wilt weten kun je ook kijken op duurzamehuizenroute.nl of contact opnemen met ons.
alle maatregelen op een rij